صنعت آن : پوست هليلهء كابلى ، پوست بليله و آملهء منقى ، از هر يك ، ده درم ؛ گشنيز خشك و غنچهء گل سرخ ، از هر يك ، پنج درم ؛ كوفته ، بيخته ، به روغن بنفشه بادام چرب نموده به عسل معجون سازند . مقدار مصرف : شربتى يك مثقال . و بعضى گشنيز را به وزن يك جزء از هليله‌جات كه ده درم است و بعضى به وزن تمام ادويه مىكنند . و اين اطريفل نافع است صداعى را كه بوده باشد به مشاركت طحال ؛ چون آن را تناول كرده بعد از آن شراب اسطوخودوس محلول در عرق بادرنجبويه بنوشند . « 1 » اطريفل صغير گشنيزى اطريفل صغير گشنيزى : مثل اطريفل صغير است ، الّا آن كه اضافه كرده مىشود به آن گشنيز خشك به وزن يك جزء از هليله‌جات ، و بعضى متأخرين گشنيز خشك را به وزن همهء اجزا داخل مىكنند ، و در نسخهء حكيم مؤمن به وزن نصف مجموع اجزا است و گفته كه اين اطريفل به جهت منع بخارات از دماغ و ريختن سوداى سوخته به معده و تقويت حواس نافع است ، و بعضى اطبا به عوض عسل ، كشمش سبز و يا مويز طايفى هسته بيرون آورده داخل مىكنند . مقدار مصرف : شربتى از اطريفل گشنيزى يك مثقال است تا چهار درم ، و بعضى از يك مثقال تا دو مثقال گفته‌اند . طبيعت دارو : صاحب ميزان الطبايع گفته كه در اين اطريفل اگر اجزا را به عسل بسرشند ، مزاجش سرد است در نصف درجهء اولى و خشك است در آخر درجهء سوم ، و اگر به كشمش بسرشند ، سرد است در يك درجه و خشك است در درجهء سوم . تذكر : و بعضى گفته‌اند كه اين اطريفل را بعد از پانزده روز ، جايز است استعمال نمودن . مقدار مصرف : شربتى از آن ، دو درم تا شش درم . فوايد : اطريفل صغير گشنيزى نافع است مر آن را كه نافع است اطريفل صغير وقتى كه بخار غالب بود ، شفائى گفته كه اطريفل گشنيزى معده را قوت دهد و درد سر و درد گوش و درد چشم كه به سبب بخار معده باشد نافع بود ، و مداومت به اطريفل گشنيزى

--> ( 1 ) . همان ، ص 489 .